Zwangere vrouwen ongewenst
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
In Groot-Brittannië beslissen niet enkel de ouders over de wenselijkheid van een
zwangerschap, ook de werkgever doet een duit in het zakje.
We vragen het aan Professor Humblet van de rechtsfaculteit van de Universiteit
Gent.
Krijgen vrouwen in België ook problemen vanwege hun zwangerschap?
Vroeger was dat vaker het geval omdat de werkgever gedurende het moederschapsverlof
het loon van de werkneemster uit eigen zak moest betalen. Nu krijgt de werkneemster
haar moederschapsuitkering via de ziekteverzekering. Desondanks doen sommige
werkgevers nog steeds moeilijk wanneer vrouwen zwanger worden. Maar aangezien
het jaarlijks aantal gepubliceerde rechtszaken omtrent zwangere werknemers schaars
is in België, kan je aannemen dat de problemen hier geringer zijn
dan in Groot-Brittannië.
Ik heb daar twee verklaringen voor. Eerst en vooral zijn de vakbonden in België
goed vertegenwoordigd. Als een zwangere werkneemster hier aan de deur wordt gezet,
stapt ze naar de vakbond die prompt een procedure voor de arbeidsrechtbank instelt.
De werkgevers vermijden dit liever… Ten tweede worden de zwangere medewerksters
juridisch beter beschermd in België.
Wat houdt die juridische bescherming van zwangere werkneemsters in?
Een zwangere werkneemster geniet ontslagbescherming vanaf het moment dat
de werkgever op de hoogte is van haar zwangerschap tot één maand na het bevallingsverlof.
Dat wil zeggen dat de werkgever haar niet mag ontslaan om redenen die te maken
hebben met haar zwangerschap. Opgelet: hij mag haar wel ontslaan om redenen
die los staan van haar lichamelijke toestand, bijvoorbeeld om een dringende
reden. Als de zwangere vrouw niet akkoord gaat, kan ze naar de vakbond stappen
of een advocaat onder de arm nemen die een procedure zal instellen voor de arbeidsrechtbank.
Als de rechtbank concludeert dat de ontslagreden wel degelijk te maken had met
de zwangerschap, moet de werkgever de vrouw een vergoeding betalen die gelijk
is aan zes keer het maandelijks brutoloon. Voor KMO's is dat toch even
slikken.
En wat als de werkgever de zwangere vrouw een dag ná de ontslagbescherming
ontslaat?
Zulke wijsneuzen bestaan. Soms zijn ze zo ingenomen met zichzelf dat ze hun
slachtoffer een brief sturen waarin zwart op wit staat dat de zwangerschap de
reden vormt voor ontslag. Dat laatste doet hen dan natuurlijk de das om. Er is
namelijk ook de Wet Gelijkheid Man-Vrouw. Die wet bepaalt ondermeer dat
een verschil in behandeling tussen man en vrouw niet mag gebaseerd zijn op zwangerschap
of moederschap. Werkgevers kunnen dus strafrechterlijk worden vervolgd. In het
verleden hebben rechters dergelijke werkgevers weleens veroordeeld voor rechtsmisbruik.
De gediscrimineerde werkneemsters kregen dan een vergoeding van enkele honderdduizenden
franken. Maar dat is eerder uitzonderlijk.
De Britse studie rapporteert over een bankbediende met een nine-to-five
job. Na haar moederschapsverlof bleek ze ineens te moeten werken tussen zes en
tien uur 's avonds. Kan zoiets ook in België?
In België kan de werkgever de uurroosters niet zomaar veranderen. Wanneer beide
partijen een arbeidsovereenkomst sluiten waarin staat dat de werkneemster van
negen tot vijf werkt, mag de werkgever dat later niet wijzigen zonder haar toestemming.
Doet hij dit toch, dan kan de werkneemster eventueel de beëindiging van de overeenkomst
vaststellen en een opzeggingsvergoeding vorderen van de werkgever.
En hoe zit het met zwangere sollicitanten? Worden die ook beschermd?
In theorie wel. Een werkgever die een sollicitante weigert omdat ze zwanger is
zondigt óók tegen de Wet Gelijkheid Man-Vrouw. In principe zou de werkgever dus
strafrechterlijk vervolgd kunnen worden, maar de werkneemster moet in dat geval
bewijzen dat de werkgever haar niet aangeworven heeft omwille van haar
zwangerschap. Dat is natuurlijk quasi onmogelijk.
Wat wel belangrijk is om weten: een sollicitante hoeft geen antwoord te
geven als de werkgever haar vraagt of ze zwanger is. Meer zelfs: ze mag liegen
over haar zwangerschap! Die vraag naar haar zwangerschap heeft immers maar
zin als de werkgever van plan is discriminerend op te treden tegen zwangere vrouwen
en dat is verboden, dus…
De Wet Gelijkheid Man-Vrouw vind je op http://www.meta.fgov.be/pa/nla_index.htm
