Als collega's vijanden worden
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
"Mijn dochter zegt: 'Pesten mag niet, maar plagen wel, hé papa? Pesten mag je niet doen, maar plagen wel hé? Want plagen dat is maar een beetje. Pesten is stout! Dan gaan de kindjes huilen. Dat mag niet." aldus Josse De Pauw in 'Werk'. Pesten: kinderspel? Bepaald niet. Ook op kantoor wordt er heel wat afgepest. De hoogste tijd om er iets aan te doen.
De Post heeft dat goed begrepen. De eerste drie maanden na de oprichting van het meldpunt voor intimidaties op de werkvloer heeft ze 279 klachten ontvangen. 149 ervan hadden te maken met pesten. Het meldpunt kwam er naar aanleiding van de zelfmoord van een jonge postbode in oktober vorig jaar. Die gooide zich na maandenlange pesterijen op het werk onder de trein.
Pestgedrag is het opzettelijk schaden van iemand. Het is een machtsspel. De pester gebruikt z'n eigen pijn en frustraties en viert ze bot op een zorgvuldig uitgekozen doelwit. En het grote probleem is dat pestgedrag zo subtiel kan zijn, dat -tenzij je het slachtoffer bent- niemand doorheeft wat er gaande is.
Slachtoffers van pesterijen worden geconfronteerd met gevoelens van angst en onzekerheid. In sommige gevallen beeldt de gepeste zich zelfs in dat hij het verdient om zo behandeld te worden. Door de druk begint hij aan zichzelf te twijfelen, lijdt z'n werk eronder, en voilà, de eerste tastbare aanleiding is een feit: ondermaatse werkprestaties. De cirkel is rond.
Het
is natuurlijk wel iets te eenvoudig om de schuld enkel bij de pester te
zoeken. Pesten is een groepsproces. Uiteraard speelt de pestkop de -dominante-
hoofdrol. Maar enkel dankzij de houding van 'de omstaanders' en 'de leidinggevende',
kan het pestproces voortduren.
Het kan onschuldig lijken: meelachen met een grapje ten koste van een collega, een steek onder water geven, oogluikend toekijken... Maar pesten heeft verstrekkende gevolgen: zowel voor het slachtoffer, het bedrijf als de pester. Wie gepest wordt, is daar 24 uur op 24 mee bezig. Hij weet niet wanneer de volgende aanval gepland is en is constant op zijn hoede. Dat laat zich voelen. Psychosomatische klachten (hoofdpijn, maagpijn, slapeloosheid, stress...) worden al snel chronisch, met arbeidsongeschiktheid tot gevolg. De sfeer op een afdeling verziekt en het recht van de sterkste wordt overtuigend gepredikt. Het bedrijf krijgt af te rekenen met productieverlies, een groot verloop en ziekteverzuim. En de dader? Die gaat er vanuit dat zijn gedrag volkomen geoorloofd is. Hij leert geen grenzen te stellen en gaat zich vaker en in meer uiteenlopende situaties zo gedragen.
Belangrijk is dus alle spelers op het matje te roepen. Anders verplaatst de scene zich gewoon, en worden de rollen herverdeeld. De leidinggevende heeft hier een belangrijke aandeel in. Hij bepaalt voor een groot deel de sfeer binnen een afdeling. Het probleem is echter dat weinig managers weet hebben van conficthantering.
Wat kan je zelf doen als het jou overkomt?
- Maak duidelijk aan de pester dat hij te ver gaat
- Zoek een bemiddelaar
- Breng je collega's en je baas op de hoogte
- Sluit je aan bij de vakbond en zoek juridische steun
- Blijf in jezelf geloven
- Probeer de beweegredenen van de pester te doorgronden
- Bekijk hem als een slachtoffer
Meer informatie?
- Helpende Handen, antipestbeweging, tel.: 013-67.43.02,
e-mail: antipestbeweging@hotmail.com - Trefpunt Zelfhulp vzw, tel.: 016-23.65.07
e-mail: trefpunt.zelfhulp@soc.kul, url: www.zelfhulp.be - Prevent vzw, Instituut voor preventie, bescherming en welzijn op het werk,
tel.: 02-643.44.44
e-mail: prevent@prevent.be, url: www.prevent.be
