Werkgever speelt rechter
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
In Nederland wordt criminaliteit op de werkvloer minder vaak aangegeven door werkgevers. Slechts 1/5 van de middelgrote bedrijven doet altijd aangifte; drie jaar geleden was dat nog 1/3. Dat blijkt uit onderzoek van de Stichting Trendmeter. Werkgevers stellen zelf een gedragscode op rond criminaliteit, met ontslag en aangifte als hoogste straf voor overtreders. En in België?
Lode Barrezeele van Ernst & Young Forensic Services: "Hier zijn nog geen studies verschenen die aantonen dat de aangiftebereidheid van ondernemingen gedaald is. Maar we kunnen wel aannemen dat ook in België de aangiftegraad laag is.
Als er een vermoeden van fraude ontstaat binnen een bedrijf gaat het vaak om vage geruchten. Je kan moeilijk op basis van geruchten naar het gerecht stappen. Daarom doen bedrijven tegenwoordig steeds meer beroep op private onderzoekers -ook 'forensic auditors'- zoals wij bijvoorbeeld. De forensic auditors onderzoeken de aantijgingen. Blijkt er op basis van hun rapport daadwerkelijk fraude in het spel, dan dienen sommige bedrijven een klacht in, anderen niet. Bedrijven hebben twee redenen om dat niet te doen:
- Gebrekkig politieoptreden. De werkgever wil zijn fraudeprobleem zo vlug mogelijk opgelost zien. Het inschakelen van politiediensten biedt daartoe geen garantie. Iedereen weet dat het gerecht, zeker in complexe fraudemateries, een traag draaiende molen is. Bovendien gaat het gerecht enkel op zoek naar de dader om hem te vervolgen. Daarmee is het probleem van de werkgever niet opgelost. Die wil ook weten hoe de fraude is kunnen gebeuren, hoe de schade gerecupereerd kan worden en vooral: hoe hij kan verhinderen dat de fraude zich in de toekomst herhaalt.
- Negatieve publiciteit. De angst voor negatieve publiciteit leeft in heel wat bedrijfssectoren, maar het bekendste voorbeeld is toch wel de bankwereld. Voor banken is het een nachtmerrie als plots bekend raakt dat één van hun bankiers met een hele hoop spaarcenten van klanten is gaan lopen. Zij doen er dan ook alles aan om zulke problemen buiten het (straf)gerecht op te lossen.
Met twee maten en twee gewichten
Ook in België stelt de werkgever een gedragscode op rond criminaliteit. Ontslag en aangifte vormen de hoogste straf. Helaas hangt de grootte van de straf niet enkel af van het soort fraude, maar ook van de functie van de dader: hoe hoger in rang, hoe minder kans de fraudeur loopt op een (grote) straf. Voor een frauderende manager knijpt de werkgever gemakkelijk een oogje dicht.
Niet enkel de werkgever bezondigt zich hieraan; ook het gerecht. Een voorbeeld. Een schoonmaakster werd ontslaan omdat zij twee rollen toiletpapier en een schoonmaakproduct had ontvreemd. Het arbeidshof in Brussel vond het ontslag terecht omdat het 'vanzelfsprekend is dat de werkgever, gelet op het personeel waarop hij beroep doet, bijzonder streng moet zijn'. Het ontslag van een directeur die zijn bedrijfswagen voor persoonlijke doeleinden gebruikte, een GSM van het bedrijf aan een familielid schonk en thuis twee bedrijfscomputers had staan, vond het arbeidshof evenwel onterecht 'gelet op de belangrijkheid van de functie en de grote autonomie waarover hij in zijn taakuitoefening beschikte.'
Met twee maten en twee gewichten meten, is fout. Wordt de frauderende manager niet gestraft, dan krijgt hij het gevoel dat hij ongecontroleerd zijn gang kan gaan en komt hij in de verleiding om zwaardere fraudevormen te plegen. Dus: fraude -ongeacht wie pleegt- moet in de kiem gesmoord worden, anders komt het bedrijf in een negatieve spiraal terecht."
- Lees over het onderzoek van Trendmeter in Nederland op http://www.volkskrant.nl/werkengeld/werk/1003989454951.html
- Meer over Ernst & Young Forensic Services en hun fraude-onderzoek vind je op http://vdab.be/magezine/2001-09/fraude1.shtml
