Het dirigentloze orkest
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
Bedrijfsleiders zitten steeds minder lang op hun troon. Ze moeten sneller hun functie neerleggen door tegenvallende bedrijfsprestaties. Als het zo zit, is het dan geen goed idee om zonder vaste leider te werken en bestuurders na enkele maanden in te wisselen? Soms wel, aldus professor Vredenburgh. Hij neemt een kamerorkest als leidraad.
Management consulting firma Allen & Hamilton deed een grootschalig onderzoek bij bedrijfsleiders van 2.500 beursgenoteerde ondernemingen. Uit deze studie blijkt dat steeds meer bestuurders in de VS en Europa vroegtijdig moeten opstappen vanwege slechte bedrijfsresultaten. Een belangrijke oorzaak van hun snellere teloorgang is de toenemende macht van de aandeelhouders. Aandeelhouders zijn kortetermijngericht en eisen onmiddellijk resultaten. Vaak hebben bedrijfsleiders het moeilijk om daarop in te spelen.
Als bestuurders zo snel ingeruild worden, is het dan geen goed idee om met "interimleiders" te werken? Dat vroeg Donald Vredenburgh, professor organisatiegedrag aan het Baruch College in New York, zich af. Om een antwoord te krijgen op zijn vragen, nam hij het Orpheus Chambre Orchestra onder de loep. Dit is een beroemd kamerorkest, dat geen vaste dirigent heeft, maar wel schitterende muziek maakt. En, is een organisatie niet net als een orkest?
Dirigentloos
Uit zijn analyse leidt Vredenburgh af dat het succesvolle kamerorkest functioneert op basis van een "organische" structuur. Die structuur heeft de volgende kenmerken:
- Een steeds wisselende, door de orkestleden gekozen leider
(per optreden of reeks optredens).
- Roulerende teams die, in samenspraak met de musici, door de
leider worden samengesteld.
- Gezamenlijke besluitvorming.
Vredenburgh stelt vast dat zo'n manier van werken interessante voordelen heeft: betere prestaties van de muzikanten, hogere betrokkenheid en een lager personeelsverloop. Maar er zijn ook nadelen aan verbonden: er is maar een beperkt repertoire mogelijk, de besluitvorming is tamelijk inefficiënt en het is minder makkelijk om het orkest te "marketen". Er is immers niet één centrale, goed zichtbare symbolische leider.
Baasloos
Volgens Vredenburgh is het ook mogelijk om zonder vaste leider te werken in bedrijven. Organisaties moeten wel aan enkele voorwaarden beantwoorden om van de voordelen te genieten. Namelijk:
- De taken zijn strak gedefinieerd en gecoördineerd. Bij
een orkest is het de bladmuziek die deze rol vervult.
- De medewerkers kunnen zelf leiden, maar zich ook láten
leiden.
- Er is geen tijdsdruk. Dit is noodzakelijk want de besluitvorming
is tijdrovender.
- De genoemde nadelen zijn niet relevant voor de goede werking
van het bedrijf.
De conclusie? Een verfrissend idee, maar of het meer is dan een academisch hoogstandje van een overijverige professor, zal de tijd moeten uitwijzen.
Barbara Peirs
www.strategy-business.com en Business Horizons
