Beschermd tegen ontslag
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
In mei 2012 vinden in tienduizenden bedrijven sociale verkiezingen plaats. Ben je kandidaat, dan krijg je voor een lange periode het statuut van “beschermd werknemer”. De werkgever mag je niet ontslaan, behalve in enkele speciale omstandigheden.
Er bestaat een dik dozijn situaties waarin je als werknemer beschermd bent tegen ontslag. Denk aan zwangere vrouwen, vakbondsafgevaardigden, wie tijdskrediet opneemt, preventieadviseurs, de verantwoordelijke voor de verwijdering van giftig afval en werknemers die een klacht hebben ingediend wegens pesterijen of ongewenste seksueel gedrag.
Kom je op voor de belangen van je collega's, dan geniet je van een specifieke vorm van ontslagbescherming. Het gaat om:
- de kandidaten voor de ondernemingsraad
- de effectieve en vervangende leden van de ondernemingsraad
- de kandidaten voor het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk
- de leden van dit comité.
Wanneer val je onder deze regeling?
Zodra jouw naam in de aanloop naar de sociale verkiezingen prijkt op de kandidatenlijst van een erkende vakbond, val je onder deze regeling. Het maakt niet uit of je uiteindelijk verkozen geraakt of niet. In principe blijf je beschermd voor de duur van het mandaat waarvoor je kandidaat was. Was je een eerste keer niet verkozen, en gebeurde dat ook nog eens toen je je een tweede keer kandidaat stelde, dan ben je na die tweede onfortuinlijke uitslag slechts twee jaar beschermd.
Wanneer is ontslag wél mogelijk?
- In het geval van een “dringende reden”, dat is dus een ontslag op staande voet noemt, vanwege een zware fout (diefstal bijvoorbeeld).
- Een “voldoende” reden die niets te maken heeft met het feit dat de werknemer opkomt voor de belangen van zijn werkmakkers. Voorbeeld: massale ontslagen omdat het heel slecht gaat met de onderneming.
Beslist de werkgever zelf of het ontslag rechtmatig is?
Neen. Vooraleer hij een al dan niet verkozen kandidaat voor de ondernemingsraad kan ontslaan, dient de werkgever de dringende of de voldoende reden ter goedkeuring voor te leggen aan de arbeidsrechtbank. Gaat het om een al dan niet verkozen kandidaat voor het preventiecomité, dan moet hij de kwestie eerst voorleggen aan het Paritair Comité waaronder die werknemer valt.
Wat als de werkgever zich niet aan het ontslagverbod houdt?
Dan is er sprake van een “onregelmatig” ontslag. Als je als getroffen arbeider of bediende je reïntegratie vraagt (de annulering van het ontslag, dus), en de baas weigert dit, dan heb je recht op een zogenaamde beschermingsvergoeding. In feite is dat een soort boete.
De beschermingsvergoeding vervangt de gewone opzeggingsvergoeding en is hoger. Er zijn gevallen waarin de onregelmatig ontslagen beschermde werknemer acht jaarlonen kreeg toegewezen door de rechtbank.
Hendrik Mertens
Ontslagbescherming van de werknemersvertegenwoordigers in de OR of het CPBW: www.werk.belgie.be
