Afstand of niet?
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
"Vroeger stonden de poortwachters op de stadswal om elke indringer op afstand te houden. De moderne mens heeft geen poortwachters om op terug te vallen. Hij moet zelf grenzen stellen." Ben jij op je werk meer het 'afstandelijke type'? Of juist iemand die anderen graag heel dicht benadert? En wat betekent dat dan?
Een -letterlijk- grote afstand tussen gesprekspartners duidt op status en respect . Nabijheid staat voor vriendschap en intimiteit . Wie op een bepaald moment het gesprek wil beëindigen, zal de afstand met zijn gesprekspartner -al dan niet bewust- vergroten. Wie intiemer wil worden, zal net 'toenadering' zoeken. Hoewel je met dit laatste op het werk wel moet oppassen. Om dichter te komen, moet je eerst een vertrouwensband hebben.
"Als duidelijk is hoe een interactie zal verlopen, ligt de gepaste afstand vast", zegt psychotherapeut Mark Van Knippenberg. "Ik ga naar de bakker, koop een brood, betaal en vertrek. Al die tijd is er een gelijke, gepaste afstand tussen mij en de verkoopster gebleven." Tussen werknemers op de werkvloer zijn interacties niet altijd van tevoren bepaald. "Dus hangt alles af van een veelheid aan factoren . Wat wil je bereiken? Wie is die ander? Hoe ben je zelf?"
"Gewenste afstanden worden overigens niet alleen individueel bepaald, maar veranderen ook naargelang de leeftijd . Hoe ouder, hoe afstandelijker", aldus Van Knippenberg. Bovendien speelt ook de cultuur een belangrijke rol. Zo beging ik ooit de 'vergissing' m'n hand uit te steken naar een Noor. Minutenlang. Dan is het duidelijk: hoe zuidelijker, hoe closer."
Wazig
Om een en ander overzichtelijker te maken, heeft de Amerikaanse antropoloog Edward Hall uitgebreid onderzoek gedaan naar de betekenis van afstanden. Volgens Hall vinden de meeste contacten, ook zakelijke, plaats in de ' persoonlijke zone ' (45 cm tot 1,20 meter). Op deze afstand kunnen twee gesprekspartners elkaar makkelijk een hand geven en in de ogen kijken. Terwijl de ' sociale zone ' (1,20 tot 3,60 meter) dan weer ideaal is voor korte en oppervlakkige contacten. Op deze afstand wordt er ook vaak een functionele afstand geschapen door een bureau of toonbank.
Tijdens een presentatie nemen we letterlijk afstand van ons publiek (3.60 - 7.50 meter of meer). En wie iemand echt diep in de ogen wil kijken, belandt algauw in de ' intieme zone ' (0 tot 45 cm). Volgens Hall bijzonder ongeschikt voor zakelijke contacten. Al is het maar omdat we elkaar op deze afstand een beetje 'wazig' waarnemen.
Nicole Breuer
