Leve de leugen
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
Leo Delcroix, Bill Clinton en Pinocchio. Op het eerste gezicht een vreemde combinatie. Toch hebben ze één ding gemeen. Een groot zwart kruis op het voorhoofd. Hoog tijd om ook jezelf eens een spiegel voor te houden. Ga maar eens na, wanneer vertelde jij laatst een leugen?
De grondlegger van het leugenonderzoek is de Amerikaanse psychologe Bella DePaulo. Zij voerde in 1996 het allereerste onderzoek naar de frequentie van liegen. Ze liet proefpersonen een dagboek bijhouden van gesprekken van meer dan 10 minuten. Na afloop van elk gesprek moesten ze noteren of ze de ander opzettelijk hadden voorgelogen.
En? Gemiddeld logen de deelnemers anderhalve keer per dag. De helft van de tijd om er zelf beter van te worden, of om een goede indruk te maken. Een kwart van de leugens was bedoeld om de gevoelens van de ander te sparen. De meeste leugens werden verteld aan vreemden, de minste aan vrienden of partner. Allemaal waren ze ervan overtuigd dat een ander meer geneigd is te liegen dan zij.
Wat en wanneer?
Is liegen seksegevoelig? "Vrouwens liegen even vaak als mannen," zegt de Nederlandse psycholoog Aldert Vrij, "maar ze verschillen in het type leugen dat ze vertellen. Een man liegt vaker uit eigenbelang , een vrouw bezondigt zich aan 'sociale' leugens ." Valse complimenten zeg maar.
Hoewel... Brits onderzoek wijst uit dat ook vrouwen zichzelf graag mooier voorstellen . In theorie zijn het allemaal ranke keukenprinsessen. In de praktijk zetten ze hun weegschaal op -10 en weten ze met een onmiskenbare handigheid een kant-en-klare maaltijd in de oven te rammen.
Liegen tijdens een eerste afspraakje lijkt haast 'bon ton'. Je moet je toch van je beste kant laten zien, niet? Een redenering die net zo goed opgaat voor een jobinterview . De feiten liegen er niet om. Haast 25 procent van de Nederlandse sollicitanten vertelt onwaarheden in zijn cv, bericht Hofmann Bedrijfsrecherche. Je vaardigheden wat in de verf zetten, heet dat dan.
Wie en hoe?
Nu mag je liegen tot je blauw ziet, als je meteen door de mand valt ben je er vet mee. Wat maakt iemand een overtuigende leugenaar? Simpel, geloofwaardigheid . En dat heeft alles te maken met de presentatie. Stereotiepen spelen daar een belangrijke rol in.
Mensen die snel praten -met weinig spreekfouten- en die een levendige gelaatsuitdrukking hebben, vinden we geloofwaardiger dan mensen die moeilijk uit hun woorden geraken en de blik van hun gesprekspartner mijden. Een voorbeeld van dat laatste is Nixon , met zijn schichtige oogopslag. Een mooie illustratie van het eerste is Clinton . De moraal lijkt haast: liegen is slecht, maar hoeft je geen onoverkomelijke problemen te bezorgen.
Psycholoog Robert Feldman besluit als volgt: "Mensen die niet goed kunnen liegen, blijken minder vrienden te hebben. Om op een aangename manier met elkaar om te gaan, is een zekere mate van bedrog nodig. Misschien geen fijne conclusie voor mensen met hoge morele waarden, maar het is wel de realiteit."
Elke Duprez
http://www.intermediair.nl/index.shtml?http://www.intermediair...
http://www.hoffmannbv.nl/HBR/pers/2003/031030-forum01.html
