Eerst doen, dan weten
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
Een iet of wat succesvolle werknemer plant. Geen bomen, maar dagen, weken en maanden. Als het even kan zelfs een volledige carrière. Hij heeft agenda's, schema's, checklists, doelen en visies. Maar wat blijkt? Wie kiest voor het kronkelige pad in plaats van het 10-puntenplan kent veel meer succes.
Heel wat academici en loopbaanbegeleiders denken dat planning de sleutel is tot succes. Als je een duidelijk beeld hebt van wie je bent en waar je naartoe wilt, dan kan je je acties daar ook op afstemmen. Fout, zegt professor Herminia Ibarra. Zij bestudeerde een heleboel mensen die aan een carrièreswitch toe waren, en kwam tot een heel andere conclusie: verandering gebeurt net andersom. Doen komt eerst, weten pas achteraf. Mensen die dachten te weten wat ze wilden en de sprong waagden, kwamen achteraf vaak bedrogen uit.
Broodjes met beleg
Een experiment van Gilbert en Wison toont dit op een mooie manier aan. De deelnemers werden verdeeld in twee groepen. De ene groep moest meteen kiezen welke broodjes zij 's middags wilden eten gedurende de week die volgde. De andere groep koos per dag welk broodje zij die middag wilden eten. Een merkwaardig iets gebeurde. De mensen die telkens de dag zelf mochten beslissen, kozen vaak hetzelfde broodje. Deze groep was erg tevreden over zijn keuze.
De deelnemers die meteen moesten beslissen waar ze de volgende week zin in zouden hebben, kozen een heel gevarieerd aanbod. Wat bleek nu? Naarmate de week vorderde, hadden ze helemaal geen zin in elke dag iets anders. Zij waren heel wat minder gelukkig met hun keuze. Het onderliggende idee: als je nog niet kan voorspellen welk lunchbroodje je binnen een week wilt, wat zou je dan weten welke richting je uit wilt met je carrière de komende vijf jaar?
Processie van Echternach
Oké, zelf kan je misschien niet inschatten wat je wilt, maar wat met naaste familie en vrienden? Het is evident dat je bij twijfel en onzekerheid teruggrijpt naar die mensen die je dierbaar zijn. Zij kennen je immers als geen ander. Ook dit is een slecht idee, zegt Ibarra. Als het gaat om verandering, dan zijn de mensen die je het best kennen en het dichtst bij je staan net het meest geneigd je te hinderen in je ontwikkeling. Zij kennen en houden van je zoals je bent. In die zin juichen zij grote veranderingen niet toe.
Introspectie en advies van vrienden en familie werken niet. De vraag is: wat werkt volgens Ibarra dan wel? De trial-and-error-methode. De meeste carrièrewissels duren ongeveer drie jaar en volgen zelden een lineair pad: we zetten twee stappen vooruit, dan een stap achteruit, en belanden uiteindelijk vaak ergens verrassends. Door 101 dingen te proberen en af en toe stevig tegen de grond te gaan, ontdek je welke richting je echt uit wilt. Ibarra besluit: zolang je kiest voor het kronkelige pad en niet voor het 10-punten plan, kom je er wel.
Elke Duprez
