Uitstel van plezier
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
Wij mensen zijn uitstellers. Zulke notoire uitstellers, dat we niet enkel geneigd zijn om vervelende dingen uit te stellen, maar ook leuke dingen. Waarom? We wachten op de ultieme gelegenheid of denken dat er straks nog tijd genoeg is. An: “Je wilt niet weten hoeveel cadeaubonnen ik al in de vuilbak heb gesmeten wegens niet meer geldig.”
Het uitstellen van vervelende dingen is een verschijnsel dat de meeste mensen kennen. Dat type procrastinatie is psychologisch gezien redelijk logisch. Het gaat meestal om klusjes die op korte termijn voornamelijk nadelen hebben, terwijl de voordelen -als die er al zijn- een tijd op zich laten wachten. Denk maar aan het invullen van je belastingformulier. Maar hoe zit het met het uitstellen van dingen die prettig zijn? Waarom wachten we zó lang dat die cadeaubon voor dat romantische weekend niet meer geldig is en die heerlijke fles wijn voor die speciale gelegenheid niet meer te drinken is?
Te veel tijd
Volgens marketingwetenschapper Suzanne Shu van de Universiteit van Californië in Los Angeles zijn er twee redenen. Ten eerste omdat mensen niet goed kunnen nadenken over tijd. Shu onderzocht dit gegeven in een serie experimenten. Ze gaf enkele proefpersonen -studenten- tegoedbonnen voor een kop koffie en een plak cake bij een patisserie in de buurt van de universiteit. De bonnen hadden een verschillende geldigheidsduur. Wanneer hun bon twee maanden geldig was, schatten de studenten de kans hoger in dat ze hem zouden gebruiken dan wanneer hun bon drie weken geldig was.
In de praktijk bleek net het tegenovergestelde. Ongeveer een derde van de studenten gebruikte de bon die drie weken geldig was, terwijl slechts zes procent van de studenten de bon die twee maanden geldig was, inwisselde. Hetzelfde gebeurde met filmbonnen of tegoedbonnen voor een massage: hoe langer geldig, hoe kleiner de kans dat ze werden geïnd. Maar mensen vonden het wel prettiger om een bon te krijgen die langer geldig was, en ze vonden het bedrijf in kwestie sympathieker.
An beaamt dit: "Ik krijg liever een bon die heel lang geldig is. Dat geeft me een gevoel van vrijheid en luxe. Maar 't gevaar schuilt erin dat je je cadeau uit het oog verliest. Dat heb ik toch al een paar keer voorgehad. Als de bon minder lang geldig is, ben je geneigd hem meteen te gebruiken."
Perfect plezier
Naast een foute inschatting van tijd is er volgens Shu nog een tweede reden waarom we leuke dingen uitstellen: we wachten op het ideale moment. In ons hoofd zit een perfect scenario waaraan volledig moet beantwoord worden. Pas als dit het geval is, gaan we ervoor. We overschatten het gevoel van spijt als we een kans ‘te vroeg’ grijpen. Resultaat is dat we wachten, en wachten, en nog eens wachten… tot het uiteindelijk te laat is.
Esther: "Zeer herkenbaar! Vorig jaar kreeg ik een cadeaubon voor een overnachting in een b&b. Ik verheugde me er ontzettend op, maar vond het heel erg moeilijk om een datum te prikken: het moest echt het juiste moment zijn. Uiteindelijk heb ik zo lang gewacht dat m’n voucher verstreken was. Ik heb toen m’n stoute schoenen aangetrokken en de b&b in kwestie gebeld. En ik heb geluk gehad: ik heb een jaar uitstel gekregen. Ik mag tot het einde van 2010 boeken. Dit gezegd zijnde…‘k zal er maar beter werk van maken!" <lacht>
Tips
Shu geeft nog enkele tips om uitstel te vermijden
- Beslis meteen. Krijg je een cadeaubon, leg hem dan niet in de kast. Neem je agenda erbij en prik meteen een datum. Dat is de beste manier om ervoor te zorgen dat je cadeau geen weggesmeten geld is.
- Geef jezelf minder tijd. Halveer voor jezelf de geldigheidsduur van je voucher. Krijg je 12 maanden de tijd voor die massage, neem ze dan op binnen de zes maanden.
- Accepteer dat een situatie niet ‘perfect’ is. Maak voor jezelf een lijstje met voorwaarden. Kan je er vier van de zes aanvinken, ga er dan voor.
- Overdrijf je gevoel van spijt niet. Stel, je opent die lekkere fles wijn op een leuk, maar niet historisch moment. So what? Als zich de week nadien opnieuw een gelegenheid voordoet, dan koop je toch gewoon een nieuwe fles? Het mag dan iets meer kosten, maar je hebt er wel twee onvergetelijke momenten bij.
Elke Duprez
