Werken tot 60 of langer
Na het schrijven van dit artikel kwam de regering bijeen om de maatregelen bij te schaven. Mogelijk zal niemand langer dan twee jaar extra moeten werken om in aanmerking te komen voor vervroegd pensioen. Uitsluitsel is er nog niet op het moment van publicatie van dit artikel.
Het voltijds brugpensioen bestaat niet meer. Voortaan spreken we van het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag, afgekort SWT. De voorwaarden zijn strenger. De snelheid waarmee deze verstrenging wordt doorgevoerd, hangt af van de sector.
De nieuwe naam geeft een juister beeld over waar het om gaat. SWT, en voordien voltijds brugpensioen, bestaat erin dat een loontrekkende zijn ontslag krijgt, een werkloosheidsuitkering ontvangt van de RVA en daar bovenop een maandelijks bedrag ontvangt van zijn ex-werkgever. Tot de dag van zijn wettelijk pensioen.
Normale SWT: vanaf 60 jaar
SWT is mogelijk vanaf 60 jaar in alle ondernemingen van de privé-sector. Je moet wel een minimum loopbaanduur als loontrekkende (in de privé of als ambtenaar) achter de rug hebben. Zolang je onvoldoende jaren op de teller hebt, kom je niet in aanmerking.
Sinds 1 januari 2012 is de minimum loopbaan 40 jaar (voorheen 30). Wie op zijn 23ste afstudeerde en snel werk vond, zal op zijn 63ste op SWT kunnen.
Overgangsmaatregelen zijn er voor wie valt onder een lopende of naadloos verlengde collectieve arbeidsovereenkomst (cao) die minder strenge voorwaarden stelt. Dat is het geval in vele sectoren. Samengevat:
- mannen moeten vanaf nu 35 loopbaanjaren op hun actief hebben. Op 1 januari 2015 wordt een grote sprong gemaakt: dan zijn plots 40 loopbaanjaren nodig
- vrouwen maken een geleidelijke overgang. De minimumduur van de loopbaan bedraagt voor vrouwen:
- tot 31 december 2014: 28 jaar
- vanaf 1 januari 2015: 31 jaar
- daarna komt er elk kalenderjaar een loopbaanjaar bij. Het resultaat is dat vanaf 1 januari 2024 ook de vrouwen een beroepsverleden van 40 jaar moeten bewijzen om in aanmerking te komen voor SWT.
SWT na lange loopbaan
Wie op zeer jonge leeftijd al ging werken, blijft in sommige omstandigheden in aanmerking komen voor een afwijking op de nieuwe algemene regel. In de cijfers die volgen, moet je er rekening mee houden dat een loopbaan soms voor enkele jaren onderbroken kan zijn geweest.
Val je onder een nieuwe cao (je werkt in een sector waar geen vroege brugpensioenen bestonden) en ben je een man, dan zit je sinds 1 januari in het nieuwe systeem (minimum 60 jaar, minimum 40 jaar carrière). Ben je een vrouw, dan moet je voortaan ook 60 zijn om met SWT te mogen, maar is de loopbaanvereiste minder streng. Tot 31 december 2013 hoef je slechts 35 jaar als loontrekkende op de teller te hebben. Op 1 januari 2014 wordt dat 38 jaar en vanaf 1 januari 2015 wordt de lat gelijk gelegd met de mannen - 40 jaar carrière dus.
Bestaat in jouw bedrijfstak een lopende of hernieuwde cao, d.w.z. een oudere cao die nog geldig is of een cao die gesloten werd na 1 januari 2012 maar die in feite de lijn doortrekt van een vroegere regeling, dan is de situatie als volgt:
- Tot 31 december 2014 is de minimumleeftijd 58 jaar, zowel voor mannen als voor vrouwen
- Vanaf 1 januari 2015 wordt de minimumleeftijd 60 jaar, zowel voor mannen als voor vrouwen. De loopbaanvereiste voor mannen is nu nog even 38 jaar, maar op 1 januari 2015 is de overgangsperiode helemaal voorbij en moet er 40 jaar op de teller staan. Bij de vrouwen gaat de overgang geleidelijker: tot 31 december 2013 moet men 35 jaar verleden als loontrekkende bewijzen, van 1 januari 2014 tot 31 december 2015 38 jaar, van 1 januari tot 31 december 2016 39 jaar en vanaf 1 januari 2017 40 jaar.
Zwaar beroep
De SWT-criteria voor werknemers met een zwaar beroep wijken lichtjes af van het bovenstaande. Uiteindelijk zullen de mannen die in dit geval verkeren vanaf 1 januari 2015 hun 60ste verjaardag moeten gevierd hebben en 40 jaar carrière moeten bewijzen. Bij de vrouwen is dit vanaf 1 januari 2017.
De beide uitzonderingsstelsels -lange loopbaan en zwaar beroep- doven dus uit.
Onderneming in herstructurering
De absolute minimumleeftijd voor SWT is voortaan 55 jaar voor werknemers die hun job verliezen als gevolg van een herstructurering.
"Onderneming in moeilijkheden"
Net zoals vroeger met het brugpensioen, mag de bevoegde minister een lagere SWT-leeftijd toestaan wanneer de onderneming waar hij werkt, erkend werd als onderneming in moeilijkheden. De absolute minimumleeftijd waaraan de minister zich moet houden evolueert als volgt:
- 2012: 52 jaar
- 2013: 52 jaar en 6 maanden
- 2014: 53 jaar
Enzovoort, in kleine trapjes, tot 2018. Vanaf dan mag de minister geen SWT toestaan onder de 55 jaar.
Hendrik Mertens
