België - Nederland
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
In België is de baas nog echt de baas. Hij neemt de beslissingen en zijn ondergeschikten voeren die zonder morren uit. Vergadertijgers zijn schaars. Net zoals werknemers die het beter denken te weten en op eigen houtje handelen. Een nogal schril contrast met onze noorderburen. Geen wonder dat het af en toe stormt in de lage landen.
Het verschil in Belgische en Nederlandse managementcultuur werd vorige maand pijnlijk duidelijk bij bank-verzekeraar Fortis. Juridisch gezien zijn Fortis België en Nederland gescheiden, maar organisatorisch zijn ze een geheel. Sinds zijn oprichting in 2000 is de Nederlandse tak steeds verder "gebelgificeerd". Vanaf deze maand zal nog slechts één Nederlander in het negenkoppige dagelijkse bestuur zitten. De rest van de bestuurders is Belg. In Het Financieele Dagblad deden hooggeplaatste Nederlandse Fortis managers hierover (anoniem) hun beklag. Ze zouden te weinig slagkracht hebben en door de stroperige Belgische bedrijfscultuur zelfs grote opdrachten mislopen. Tegen de tijd dat alle bestuurslagen toestemming hebben gegeven, is een concurrent er al lang met de buit vandoor.
Bricoleurs en ingenieurs
Paul Wouters is filosoof, consultant en in Nederland wonende Belg. Hij schreef een boek over de cultuurverschillen tussen de twee buurlanden: 'België – Nederland, verschil moet er zijn'. Volgens Wouters zijn geen twee buurlanden zo verschillend als Nederland en België. Dat zit ’m in de eerste plaats in de machtsafstand, die in België veel groter is dan in Nederland. Belgen respecteren de hiërarchische verhoudingen veel meer dan Nederlanders. Wouters: "In een typisch Belgisch bedrijf is de baas degene die zegt hoe het moet, terwijl een typisch Nederlandse baas iemand is die zijn mensen 'pampert', die vraagt naar hun mening en ze ondersteunt bij hun ontwikkeling." In de tweede plaats constateert Wouters een fundamenteel verschil tussen de Belgische en de Nederlandse manier van werken. "Belgen zijn 'bricoleurs', knutselaars die ergens aan beginnen en dan wel zien waar ze uitkomen. Nederlanders zijn ingenieurs, die gaan eerst vergaderen over het bouwplan."
Overleggen en beslissen
We legden deze uitspraken voor aan twee werknemers die het dagelijks aan den lijve ondervinden: Anton, Nederlander in België, en Robin, Belg in Nederland. Anton: "Ik geloof niet dat Nederland en België zo verschillen. Er zijn ook gelijkenissen. Goede bricoleurs zie ik als mensen die, met bijna niets, een droom neerzetten. Daarvan vind ik ook het Nederlandse bedrijf Philips een goed voorbeeld. Het is wel zo dat Nederlanders overleggen tot ze een draagvlak hebben om mee naar buiten te komen. Belgen doen wat ze moeten doen, en gaan daarnaast hun eigen gang." Robin voegt eraan toe: "In Nederland heerst een sterke overlegcultuur, iedereen beslist mee. Maar dat wil niet zeggen dat de genomen beslissing de dag nadien nog gerespecteerd wordt. In België beslist de baas, maar is de loyaliteit ten aanzien van de genomen beslissing veel groter."
Spreken en zwijgen
Hebben Belgen zoveel meer respect voor autoriteit? Anton: "Het is maar hoe je het bekijkt. Spaart de Belg z'n baas uit respect? Of heeft hij niet geleerd autoriteit te vertrouwen? Robin: "Als een Nederlander de commerciële medewerker wil spreken, dan doet ie dat gewoon. Hij volgt de kortste lijn. Een Nederlander speelt niet alles via de baas. Hij is directer, arroganter ook." Wat bij Anton de volgende reactie uitlokt: "Collega's zeggen me: "Jij gaat op een probleem af, wij gaan er omheen". Het is niet simpel als praatgrage Nederlander te werken tussen zwijgzame Belgen. Maar langzaamaan leer ik langs de problemen heen te kijken en op de tribune plaats te nemen. Leer ik, dat ook morgen een nuttige dag is. En dat, hoewel mijn genen er nog steeds van schrikken, een pint tijdens de lunchpauze best te verteren valt."
Elke Duprez
Paul Wouters stelde een vragenlijst samen waarmee je de Belgisch-Nederlandse cultuurverschillen bij jou op het werk in kaart kan brengen. (pdf-formaat). Verder kan je ook terecht op zijn website http://www.wagenaarhoes.nl
http://www.mt.nl/artikel_print.jsp?rubriek=144668&id=195041
