Overwerk
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
Overuren presteren is oké, zolang het in goede omstandigheden gebeurt. Maar als je veel overwerkt tegen je zin, en bovendien zonder dat je ervoor vergoed wordt, riskeer je gezondheidsproblemen. Remedie: probeer een goed gesprek te voeren met je baas.
Een kleine helft van de Belgische werknemers arbeidt regelmatig meer uren dan in zijn contract staat, en daarvan doet de helft dit zonder ervoor betaald te worden. Op zich hoeft overwerken geen probleem te zijn, schrijft de Nederlandse arbeidspsychologe Debby Beckers in haar doctoraatsthesis over een onderzoek dat ze voerde bij 2.500 werknemers.
Veel mensen die geregeld overwerken, zijn volgens Beckers tevreden, gemotiveerd en niet overmatig vermoeid. Mensen die voltijds werken en geregeld overwerken, scoren zelfs hoger op de ‘bevlogenheidsschaal’. Dat is een graadmeter voor de passie waarmee je je werk doet. Verder blijkt dat 'overwerkers' niet vaker klagen over emotionele uitputting dan anderen.
Maar alles verandert wanneer het overwerk in ongunstige omstandigheden gebeurt. Daaronder verstaat Beckers:
- extreem overwerk (10 uur of meer in een week),
- dat onvrijwillig worden gepresteerd,
- niet vergoed wordt (in geld of recuperatietijd), en
- bestaat uit taken die weinig autonomie inhouden, anders gezegd: als je moet doen wat een ander je zegt te doen.
Deze combinatie van ongunstige factoren blijkt te leiden tot meer gezondheidsklachten, aldus Beckers. Deze vaststelling ligt in de lijn van ander wetenschappelijk onderzoek dat de nare gevolgen van overdreven lange werkweken in kaart bracht. Die gevolgen gaan van meer ziekteverzuim en problemen in het gezin tot een hoger risico op verkeersongevallen.
Wat doe je eraan?
Stel dat je in een bedrijf werkt waar overmatig, gedwongen en onbetaald overwerk veel voorkomt, wat kun je dan doen? Het zinnigste is natuurlijk het onderwerp bespreekbaar maken bij je baas, en hem wijzen op de voor het bedrijf ongunstige gevolgen. Andere opties:
- Vraag raad aan anderen.
- Steek eens je licht op bij de vakbond als je daar lid van bent.
- Probeer erover te praten met je teamgenoten of teamleider, en suggereer oplossingen.
De kans bestaat dat het allemaal weinig zal uithalen. Het lijkt er immers op dat je werkt in een bedrijf dat niet goed wordt gerund, waar altijd brandjes moeten worden geblust en waar de leiding zich niet veel aantrekt van haar werknemers. Als de overdreven onbetaalde overuren zwaar wegen, en je ziet geen oplossing binnen je huidige bedrijf, kan je overwegen ander werk te zoeken.
Hendrik Mertens
Geef je mening over dit artikel
Over de thesis van Debby Beckers: www.ru.nl
Ander wetenschappelijk onderzoek: www.vdab.be
