Jezelf zijn
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
De overenthousiaste presentator die je een abtronic aanprijst voor stalen buikspieren is niet zichzelf, dat wéét je gewoon. De in maatpak gestoken interieurarchitect die je een peperdure offerte presenteert, vind je ook niet helemaal betrouwbaar. Intuïtief voel je feilloos aan of iemand authentiek is of een masker draagt. En we zondigen allemaal.
Een promotie aannemen, niet omdat je hart daar ligt, maar enkel en alleen omdat ze je meer status oplevert. Stilzwijgend te veel wisselgeld aanvaarden, onder het mom: ze verdienen al genoeg aan me, maar bij thuiskomst merken dat het toch begint te knagen. Het zijn maar enkele voorbeelden van niet-authentiek gedrag. Tijdelijk wil zo'n beslissing nog wel werken, maar je kan er donder op zeggen dat het zich na verloop van tijd toch begint te wreken.
Authenticiteit: volgens psycholoog Martin Seligman is het een fundamentele voorwaarde voor echt, diep doorvoeld geluk.
Maar, wat maakt je authentiek? Je bent oprecht wanneer je:
- doet wat je zegt.
- uitkomt voor je overtuiging, ook al is die niet populair.
- geen pretenties hebt.
- ervan overtuigd bent dat alles goed komt, zolang je maar de waarheid spreekt.
- gevoelig bent voor de noden van anderen.
- verantwoordelijkheid neemt voor je gevoelens en daden.
- jezelf presenteert zoals je echt bent.
Wie ben je?
Dat brengt ons meteen bij de volgende vraag: wie is dat dan, jezelf zoals je echt bent? Je bepaalt je eigen gedrag toch altijd zelf? Ben je dan niet altijd echt? Volgens sommige filosofen niet. Zij beweren dat je je in elke situatie anders gedraagt. Zo blijkt uit Amerikaans onderzoek dat mensen het meest extravert zijn in de rol als vriend, het meest consciëntieus op het werk, het ontvankelijkst als geliefde en het onaardigst als kind en student.
Toch heeft elke mens iets "oorspronkelijks", iets unieks dat hem onderscheidt van anderen. Mensen in therapie zijn net dat oorspronkelijke kwijtgeraakt, zo wordt geredeneerd. Die hebben zich teveel aangepast aan anderen. Authentieke mensen zitten "goed in zijn vel" en zijn beter in staat om zelf hun leven te bepalen. Op die manier halen ze het onderste uit de kan.
Wat wil je?
Dat klinkt allemaal erg aantrekkelijk, maar toch blijkt het in de realiteit niet zo eenvoudig om authentiek te zijn. Moeite hebben met grenzen stellen, bang zijn voor eenzaamheid, gevoelig zijn voor sociale druk en alles graag onder controle hebben… Het zijn stuk voor stuk karaktertrekken die duiden op een vorm van behaagziek zijn en een verlies aan eigenheid. Kenmerken die authenticiteit in de weg staan. Authenticiteit begint met jezelf af te vragen wat jou in het leven het meeste plezier biedt. Dat vraagt zelfkennis, luisteren naar je gevoel en de bereidheid om keuzes te maken.
Wat weinigen zich realiseren, besluit Seligman, is dat hoe harder je probeert aan jezelf te werken, hoe minder dat lukt. De sleutel tot echte en blijvende verandering ligt net in de paradoxale kunst van jezelf te aanvaarden hoe je bent. Pas als je jezelf accepteert –met al je positieve en negatieve kanten- dicht je de kloof tussen wie je bent en wie je tracht te zijn.
Elke Duprez
Psychologie Magazine juni 2005
Gelukkig zijn kun je leren, Martin Seligman, Het Spectrum
http://www.shareguide.com/authentic.html
http://www.lifescope.com/pages/tqs/TIPs-QUIPs_9746.html
