Piekeren helpt niet
Lig jij soms uren te woelen in je bed omdat er negatieve gedachten en doemscenario's in je hoofd rondspoken? Je bent niet alleen. Iedereen piekert wel eens. Meestal over dingen die zich nooit zullen voordoen. Maar bij 2% van de Belgen is er meer aan de hand. Zij maken zich voortdurend ernstig zorgen, terwijl objectief gezien alles goed gaat in hun leven.
Eerst en vooral: waarover piekeren we zoal? Uit onderzoek blijkt het volgende:
- 40% over dingen die zich nooit zullen voordoen.
- 30% over zaken die in het verleden plaatsvonden.
- 22% over triviale dingen die eigenlijk de moeite niet waard zijn.
- 4% over zaken waar we niets aan kunnen doen.
- 4% over dingen waar we wel iets kunnen aan doen.
Bij piekeren gaat het dus vaak over problemen uit het verleden of mogelijke problemen in de toekomst. Als je piekert, leef je niet in het heden. Je raakt gevangen in een web van gedachten die beginnen met ‘wat als…’ en ‘had ik niet beter…’ Dit denkpatroon is net een kleverig goedje waaraan alles blijft vastplakken.
Moe van jezelf
Esther vertelt: "Ik word soms zo moe van mezelf dat ik een knop zou willen omdraaien om even te stoppen met denken. Ik analyseer me suf. Vooral over hoe ik overkom. Als ik op een feest iets zeg, maar niemand reageert, dan zoek ik de schuld bij mezelf. Ben ik niet interessant genoeg? Ik kruip dan in mijn schulp waardoor mensen me negeren. Ik zorg er dus zelf voor dat het een vreselijke avond wordt. 's Nachts pluis ik het gesprek uit. Had ik niet beter zus of zo kunnen reageren? Wat als ik nou eens... Zo hou ik ellenlange dialogen met mezelf."
Helpt piekeren eigenlijk om tot juiste inzichten te komen? Nee, integendeel. Het vreet energie. Daardoor ga je veelal slechter presteren en ben je minder creatief. Bovendien ben je enkel gericht op het negatieve waardoor je foute interpretaties maakt. En getob maakt ook niet gelukkig. Vaak tast het zelfs je geluk meer aan dan het eigenlijke probleem.
Alle dagen zorgen
Het is perfect normaal te piekeren als je in een dip zit of als er een aanwijsbare reden is (ziek, problemen op het werk,…). Maar 2% van de Belgen blijft in die stemming hangen. Zij zijn voortdurend bezorgd terwijl alles in hun leven objectief gezien goed gaat. Bij hen zijn de gewone ‘dagelijkse zorgen’ veranderd in ‘alle dagen zorgen’. Ze kunnen hun bezorgdheid niet stoppen en voelen angst voor een dreigend onheil. Hun gepieker is chronisch geworden. Zij hebben een gegeneraliseerde angststoornis (piekerstoornis). Voor de piekeraars: op www.piekertest.nl krijg je een idee of jij hier misschien ook last van hebt.
Wanneer loop je kans om een gegeneraliseerde angststoornis te ontwikkelen? Wel, meestal ontstaat ze door een combinatie van 3 factoren:
- Lichamelijk. Een te snel werkende schildklier
kan je angstig maken. Ook het gebruik van cafeïne, veel
alcohol of drugs hebben een gelijkaardig effect.
- Psychisch. Je karakter en de manier waarop
je geleerd hebt om met problemen om te gaan, zijn van belang.
Veel mensen met een piekerstoornis zijn bijvoorbeeld perfectionistisch.
Ze willen totale zekerheid en beheersing hebben over hun leven.
- Omstandigheden. Ervaringen zoals langdurige stress, een geweldpleging, het verlies van een baan,… kunnen bijdragen tot het ontstaan van angstgevoelens. Het maakt hierbij niet uit hoe lang geleden die gebeurtenissen plaatsvonden.
Uit onderzoek blijkt overigens dat vrouwen iets vaker chronisch piekeren dan mannen, maar de wetenschap tast nog in het duister over het waarom.
Barbara Peirs
Over piekeren en hoe ermee te stoppen: http://www.innerned.com/pieker.html
Over de gegeneraliseerde angststoornis en hoe ze te behandelen: http://www.piekertest.nl
Over angststoornissen in het algemeen:
http://www.geestelijke-gezondheid.be/zibe1.html
