Zit stil!
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
De term ADHD roept vermoedelijk eerder het beeld op van een erg druk kind dan van je collega. Nochtans zou ook één tot drie procent van de volwassenen kampen met deze aandoening. Zij staan voor de uitdaging om ondanks hun ADHD goed te functioneren in hun job. Hoe pakken ze dit aan en waar kunnen ze terecht? Bij VDAB zo blijkt.
ADHD staat voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder. In het Nederlands spreken we van een ‘aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit’. Het is een grotendeels erfelijk en neurobiologisch bepaalde aandoening waarbij problemen optreden met het verwerken van informatie in de hersenen. Het gedrag van mensen met ADHD wordt gekenmerkt door aandachtstekort, hyperactiviteit en impulsiviteit.
Routine
Op het werk worden mensen met ADHD geconfronteerd met een aantal typische problemen. Door hun aandachtstekort kunnen ze zich bijvoorbeeld moeilijk voor lange tijd concentreren op één taak. Dat kan ertoe leiden dat ze erg enthousiast aan een job beginnen maar er snel op uitgekeken geraken, zeker wanneer er na een tijdje een bepaalde routine bij komt kijken.
Bovendien werken ze vaak onder hun niveau -wat de kans op routinematig werk zo mogelijk nog vergroot- omdat ze er dikwijls niet in slagen een opleiding af te maken. Dat is het gevolg van hun onvermogen te plannen en te organiseren. Ze hebben de neiging om alles tegelijk te willen aanpakken en hebben moeite om af te werken waarmee ze begonnen zijn.
Realistisch zelfbeeld
VDAB en centrum Zitstil organiseren sinds kort loopbaanbegeleiding voor werknemers met ADHD. Hierbij wordt specifieke aandacht besteed aan de invloed van ADHD op iemands professionele functioneren en zijn relaties met collega’s.
Loopbaanbegeleidster Carry (44) en Zitstil medewerkster Nans (42) begeleiden momenteel de eerste groep van zeven deelnemers. Carry: "Deze loopbaanbegeleiding bestaat uit enkele groepssessies gecombineerd met individuele begeleiding. Tijdens de groepssessies krijgen de deelnemers een genuanceerder beeld van hoe ADHD elk van hen op een andere manier beïnvloedt in hun job. Er zijn immers net zoveel verschillende manieren waarop ADHD tot uiting komt, als er mensen zijn die eraan lijden."
Verder kunnen de deelnemers hun eigen ervaringen met ADHD op het werk delen met ‘lotgenoten’. Carry: "Hierdoor krijgen ze het gevoel er niet langer alleen voor te staan. Ze krijgen de kans om tips en suggesties uit te wisselen over hoe je best met bepaalde problemen kan omgaan."
Tot slot zorgen Carry en Nans ervoor dat ze tijdens de begeleiding niet enkel stilstaan bij de negatieve aspecten van deze aandoening. Carry: "Mensen met ADHD hebben vaak ook typische sterktes die, in de juiste context, tot succes kunnen leiden. Zo beslist iemand met ADHD vaak impulsief en snel. In normale omstandigheden kan dat storend werken, maar in crisissituaties kan dat juist de sleutel tot succes zijn. Door de deelnemers bewust te maken van deze sterktes, wakkeren we hun zelfvertrouwen aan."
Roel (33) volgt loopbaanbegeleiding voor mensen met ADHD. Een half jaar geleden werd bij hem de diagnose gesteld.
Roel: "Vernemen dat ik ADHD had, vond ik erg confronterend. Het gaat immers om een neurobiologische aandoening die ongeneeslijk is. Maar ik voelde ook opluchting. Eindelijk zag ik een samenhang tussen de verschillende problemen die ik in het verleden had. Ook op professioneel vlak.
In een periode van acht jaar heb ik zes verschillende werkgevers gehad. Ik begon meestal als een loyale, harde werker. Maar eens het nieuwe eraf was, gleed mijn motivatie weg. Of ik geraakte teleurgesteld omdat ik te weinig waardering kreeg van anderen voor mijn werk.
Ik kwam ook elke keer in conflict met mijn collega's omdat ik vroeg of laat 'uit mijn rol’ viel. Door de stemmingswisselingen kon ik op één dag zowel euforisch, boos, verdrietig, eenzaam als hyperenthousiast zijn. Dan deed of zei ik soms dingen waar ik achteraf spijt van had.
Hoewel ik dikwijls de eerste ben om iets nieuws en moeilijks uit te proberen, ben ik op lange termijn minder betrouwbaar. Dat komt omdat ik de neiging heb om slordig, vergeetachtig en ongeduldig te zijn, waardoor ik geregeld fouten maak. Ik heb ook moeite om zaken af te werken. De meeste jobs die ik doe, liggen daardoor onder mijn niveau. Ooit had ik een leidinggevende positie, maar die job vroeg zoveel concentratie, planning en geduld dat ik dat niet kon waarmaken.
Deze loopbaanbegeleiding betekent een grote steun voor mij. Wanneer je ervaringen uitwisselt met andere ADHD’ers merk je dat je gelijkaardige problemen moeten overwinnen. Ik schaam me nu minder en voel me niet langer alleen. En ik leer bij over mijn functioneren op het werk en over wat mij motiveert.
Ik besef nu dat ik, meer nog dan mensen zonder ADHD, mijn hart moet volgen en resoluut moet kiezen voor een job waarin ik mijn passie terugvind. Anders zal ik blijven 'dolen' en onderpresteren. Ik mag niet langer wachten tot mijn werkgever of collega’s me bieden wat ik nodig heb, maar moet zelf mijn loopbaan in handen nemen. De tip om een coach te zoeken om me daarbij te helpen, is goud waard. Ik kan die veranderingen immers niet op mijn eentje verwezenlijken. En ik besef nu ook dat dat niet moet."
Ingrid Van Wanzeele
Geef je mening over dit artikel
Voor meer informatie over ADHD of de loopbaanbegeleiding voor mensen met ADHD, mail naar info@zitstil.be
