Ademtest op de werkvloer
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
Als iemand aan de drank is verslaafd, heeft dat een weerslag op zijn werk en zijn collega’s. Hetzelfde geldt voor drugs. Daarom moeten alle werkgevers uit de privésector alcohol- en drugsmisbruik voorkomen. Ademtests op de werkvloer? Ja, voortaan kan het – binnen zekere voorwaarden.
Men schat dat 13% van de werknemers een drankprobleem hebben. Dat is veel. Zij doen hun werk minder goed, veroorzaken stress in hun team, en brengen soms hun eigen veiligheid en die van hun collega’s, leveranciers en klanten in gevaar. Druggebruik komt minder vaak voor, maar de gevolgen op de werkvloer kunnen net zo reëel zijn.
Daarom hebben de vakbonden en de werkgevers op nationaal niveau een akkoord gesloten, collectieve arbeidsovereenkomst nr. 100, die kracht van wet heeft en die bepaalt dat elk bedrijf iets moet ondernemen. De klemtoon ligt op voorkoming en niet op bestraffing.
CAO 100 is ingegaan op 1 april 2010. Sinds die dag moet in het arbeidsreglement uitgelegd staan hoe het bedrijf zal omgaan met drank- of drugsmisbruik. Die informatie moet meegedeeld worden aan de werknemers.
Heb je daar in jouw bedrijf nog niets van gemerkt? Best mogelijk. Een maand na de invoering waren 60 procent van de kleine en middelgrote ondernemingen (en die vormen de grote meerderheid van de werkgevers) nog niet in orde, zo stelde sociaal secretariaat Partena vast. Het zal blijkbaar zijn tijd nodig hebben.
CAO 100 is een kaderovereenkomst, wat betekent dat ze de algemene lijnen schetst. Elk bedrijf moet zelf de details bepalen. Dit zijn enkele basisprincipes:
- Het alcohol- en drugsbeleid moet van toepassing zijn op iedereen in het bedrijf, van hoog tot laag. Dat geldt dus ook voor de eventuele sancties.
- De minimale verplichting bestaat erin een beleids- of intentieverklaring op te nemen in het arbeidsreglement. Die eerste stap is behoorlijk vrijblijvend.
- Wil een bedrijf écht aan alcohol- en drugspreventie doen, dan zal het niet anders kunnen dan de stap te zetten naar zgn. fase 2. Dan worden regels, procedures en sancties op papier gezet.
Ademtest
In de tweede fase – en niet in de fase van de beleids- of intentieverklaring – wordt het mogelijk te voorzien dat alcohol- en drugstests worden afgenomen, bijv. wanneer iemand duidelijk onder invloed is.
Urinecontroles en bloedafnames mogen niet. Wat wel mag, is een ademtest, of een psychomotorische test (bijv. over een lijn doen lopen).
De test op zichzelf kan niet leiden tot afdanking. De bedoeling is immers aan preventie te doen. Het testresultaat kan wel een element zijn in een globale beoordeling van de werknemer; als deze beoordeling negatief is, kan ze uitmonden in ontslag.
Ook andere sancties dan ontslag kunnen niet zomaar. De werkgever moet rekening houden met verzachtende omstandigheden, als die bestaan. Voorbeelden: het was de eerste keer, de werknemer maakt een moeilijke periode door in zijn privéleven, binnen de onderneming was niet duidelijk gecommuniceerd over de regels rond alcohol en drugs of de regels werden niet toegepast, enz.
Nog dit: CAO 100 geeft de bedrijven in de transportsector de mogelijkheid een alcoholslot te laten installeren in de voertuigen.
Hendrik Mertens
Brochure van de Nationale Arbeidsraad: www.cnt-nar.be
CAO nr. 100 van de Nationale Arbeidsraad: www.nar.be
Securex-studie over alcohol op de werkvloer: www.werk.belgie.be
