1 op 2 heeft faalangst
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
Meer
dan de helft van alle volwassenen lijdt aan een of andere vorm van faalangst.
Bij 10 à 20 % hindert die angst het werk of privéleven. Dat zegt
psycholoog Jan Verhulst. Hij bedacht een manier om faalangst aan te pakken. Basisidee:
het is niet de gebeurtenis die je angst aanjaagt, maar wel de manier waarop je
er tegen aankijkt.
Jan Verhulst schreef een boek over faalangst en geeft ook bedrijfstrainingen. Hij ontleende zijn methode voor faalangst aan de "Rationeel Emotieve Theorie" (RET) van de Amerikaan Albert Ellis. Volgens deze theorie hebben wij irrationele denkgewoonten die ertoe leiden dat we op een negatieve manier over onszelf denken en zaken niet durven aanpakken. Faalangst is het gevolg van zo'n irrationele denkgewoonte.
Verhulst: "Mensen verwarren de aanleiding van hun faalangst met de oorzaak. Staat het zweet je in de handen en vervloek je jezelf, als je een belangrijke lezing moet geven? Wel, in tegenstelling tot wat je denkt is het niet de lezing die jou angstig maakt. Die lezing is slechts de aanleiding. De wérkelijke oorzaak ligt in irrationele gedachten als: ik zal afgaan voor een bomvolle zaal, ze zullen een oordeel over me vellen,... Of om het in termen van de RET te zeggen: niet A (de Aanleiding) leidt tot C (een bepaalde Consequentie), maar wel B (de Bril waardoor we kijken)."
De methode van Verhulst bestaat er in om deze irrationele denkbeelden op te sporen en ze te vervangen door rationele gedachten. Slaag je daarin, dan verandert ook je gedrag en voel je je beter. Het is echter niet eenvoudig om je manier van denken om te draaien. Enige oefening is vereist. Een manier om te oefenen is het ABC-schema. De essentie van het ABC-schema:
- Haal je een situatie voor de geest die bij jou het angstzweet doet
uitbreken. Een presentatie, een sollicitatiegesprek, een lezing...
- Beeld je in dat je je in die situatie bevindt en schrijf alle gedachten
op die door je hoofd gaan. Hoe gênant ze ook zijn.
- Lees deze gedachten en bekijk ze vanop een afstand. Hoe zou jij daar
als buitenstaander op reageren? Probeer in te zien dat het je negatieve manier
van denken is over de objectieve situatie, die de angst veroorzaakt.
- Zoek alternatieven voor jouw angstige gedachten. Let op: irrationele gedachten vervangen door rationele is niet hetzelfde als jezelf sussen. Als je 'ik kan er niets van' vervangt door 'ik ben de beste' maak je jezelf blaasjes wijs.
Ter verduidelijking enkele goede alternatieven voor veel voorkomende irrationele gedachten:
Ze zullen me vragen stellen waar ik niet kan op antwoorden
- Alternatief: Het is niet omdat dit me vroeger overkwam, dat het weer zal gebeuren.
- Tip: Als jij achter het stuur zit denk je toch ook niet aan die gek die straks misschien door het rood licht rijdt. Waarom nu wel doemscenario's bedenken? Trouwens, als je een antwoord niet kent, zal de groep je juist meer waarderen als je dat eerlijk toegeeft!
Als ik faal, ben ik een waardeloze idioot
- Alternatief: Mijn zelfrespect staat of valt niet met één mislukking.
- Tip: Waarom laat je je zelfwaardering afhangen van je prestaties? Is je leven geslaagd wanneer je op je sterfbed kan zeggen dat je 80 vlekkeloze lezingen hebt gegeven? Bovendien, hoe kan je falen als je ergens wérkelijk je best voor doet? Bedenk dat in veel situaties de motivatie zwaarder weegt dan de prestatie!
Mijn collega's zullen me uitlachen als ik hyperventileer
- Alternatief: Zelf zou ik eerder bezorgd zijn als er iemand hyperventileert, dus: waarom er van uitgaan dat de anderen zullen lachen? Trouwens: wie wel lacht, kan me sowieso al niet luchten. Om hen hoef ik me dus niet druk te maken.
- Tip: Laat je geluk en zelfwaardering niet afhangen van de mening van
anderen.
http://www.ret2000.nl
of mail naar dr.jan.verhulst@chello.nl
