Rouwen op het werk
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
Hoe
ga je om met een collega die een geliefde verliest? Heel wat medewerkers lopen
met een grote boog om de rouwende collega heen. Ze bedoelen het niet slecht maar
voelen zich machteloos en onzeker. Of ze zeggen dingen als "Hoe gaat het"
en "Je mag me gerust eens bellen". Eenvoudige tips om het beter te doen.
Rouwen is het gevecht om zich te verzoenen met de realiteit van het verlies en met het gegeven dat in een normale wereld geliefden kunnen verdwijnen. De meeste rouwenden moeten de volgende weg afleggen vooraleer ze het verlies verwerkt hebben.
- De werkelijkheid van het verlies laten doordringen.
- De pijn van het verlies ervaren.
- Aanpassen aan het leven zonder de ander.
- Opnieuw leren houden van de mensen en van het leven.
Bij het verlies van een dierbare duurt het rouwproces vaak 3, 4, 5 jaar of langer. Het verdriet gaat nooit helemaal over, maar eens het verlies verwerkt is, wordt het dagdagelijkse leven er niet meer door beheerst.
Is er plaats op de werkvloer om te rouwen? Monique Dujardin van Rouwzorg Vlaanderen: "Het hangt er vanaf. Sommige mensen vertellen me dat ze enkele collega's hebben waarmee ze over hun verlies kunnen praten. In andere bedrijven draait de wereld gewoon verder alsof er niks gebeurd is. De meeste mensen zijn bang van de tranen en emoties die de rouwende kunnen overspoelen. Vaak omdat ze zelf niet goed met hun emoties weten om te gaan."
"Ook de rol van de werkgever is belangrijk. Sommige bazen roepen de rouwende na de begrafenis even bij zich om erover te praten. Maar je hebt er ook die na enkele weken zeggen: "'t Ergste is zeker voorbij want je ziet er zo goed uit vandaag! Dat is voldoende om dicht te klappen en nooit meer iets los te laten op het werk."
Tips voor het omgaan met een rouwende collega:
- Vraag niet: "Hoe gaat het?" als je eigenlijk geen tijd en zin hebt om het antwoord te horen. Deze vraag is trouwens niet relevant want meestal gaat het rotslecht. Betere formulering: "Hoe voel je je?"
- Mijd de persoon niet, doe gewoon en spreek over alledaagse dingen. Wil je collega zelf over zijn verlies praten, laat hem voelen dat het kan en mag.
- Luisteren is het belangrijkste. Vertel de rouwende niet hoe hij zich
moet gedragen, geef geen advies en verzin geen oplossingen. Probeer ook zijn verdriet
niet te minimaliseren ("Tijd heelt alle wonden" of "Je hebt gelukkig
nog twee kinderen").
- Weet je niet hoe je moet reageren, geef dat gewoon toe: "Ik weet
niet zo goed wat ik tegen je moet zeggen. Maar ik leef met je mee."
- Probeer het verlies bespreekbaar te maken. "Ben je nog veel met
je dochter bezig?" Of: "Je moet haar wel vreselijk missen. Zeker nu
met de feestdagen."
- Zeg geen oppervlakkige dingen als: "Je moet maar eens bellen als
je hulp nodig hebt". Rouwende mensen hebben daar de energie niet voor. Bel
in plaats zelf eens.
- Wees niet bang om de naam te noemen van de overledene. De rouwende
heeft behoefte om die naam te horen, ook al is het pijnlijk.
- Denk niet dat het verdriet over is wanneer de rouwende een betere dag heeft
of er goed uitziet. Ups en downs zijn eigen aan een rouwproces.
Het ene moment kan de rouwende het leven van alledag aan en plots voelt hij zich
weer diep wanhopig en verscheurd.
- Kom af en toe terug op het verlies, ook na het eerste jaar. ("Denk
je nog vaak aan Anna?")
Met dank aan de rouwdeskundigen Tinne De Winter, Hubert Fraeyman en Monique Dujardin.
Meer lectuur
over rouwverwerking op http://www.verliesverwerken.nl/ie/index_nabestaanden.html
en http://user.online.be/mac00171/verdriet.htm
Op http://www.zelfhulp.be/zoek/index.php
vind je na het ingeven van "verliesverwerking" allerhande rouwgroepen.
