Hartsverhalen
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
Je baas geeft een presentatie. Via feiten en grafieken legt hij uit welke veranderingen er nodig zijn. Je staart naar de regendruppels op het raam en droomt weg… Tot je plots wakker schiet omdat je een spannend verhaal hoort. Communiceren via verhalen: er valt veel voor te zeggen. Bush overtuigde zo zelfs zijn volk om oorlog te voeren.
Meestal verloopt communicatie in bedrijven analytisch: via argumenten en feiten. De kracht van deze methode is objectiviteit. Er zijn geen storende gevoelens. Dat is tegelijk ook het minpunt: analyse spreekt enkel de geest aan. Als je iemand wil overtuigen is het best om ook zijn hart te beroeren en zo de argumenten sprekend te maken. Aangezien medewerkers tegenwoordig vaak overtuigd moeten worden om dingen te doen tegen hun gewoonte of gevoel in, wordt het bereiken van het hart steeds belangrijker.
Deze woorden komen uit de mond van Steve Denning, een van de grondleggers van 'storytelling'. Steve was vroeger een rationele manager bij de Wereldbank, nu is hij een verhalenverteller omdat "niks anders werkte". Het begon allemaal toen hij in 1995 zijn personeel moest warm maken voor kennismanagement. Dat is -eenvoudig gezegd- het beheren van kennis om de doorstroom van informatie te verbeteren. Kennismanagement was in die tijd (en misschien nu nog) een onbegrijpelijk idee. Steve argumenteerde vol vuur en gaf talloze powerpointpresentaties, maar zijn personeel staarde hem alleen maar verbaasd aan.
Ten einde raad probeerde hij het met een verhaal. Hij vertelde over een gezondheidswerker die in een klein stadje woonde in Zambia, een van de armste landen ter wereld. De man surfte naar de website van het 'Centre for Disease Control' en ontdekte zo hoe hij malaria kon behandelen. De Wereldbank zelf had in die tijd nog geen website. Moraal: de knowhow van de Wereldbank is niet toegankelijk voor de miljoenen mensen die bezig zijn met het bestrijden van ziekte en armoede en dat is een gemiste kans. Het verhaal had effect. In 2000 werd de onderneming een wereldleider in kennismanagement.
De kracht van sprookjes
Eigenlijk worden we voortdurend met verhalen geconfronteerd. Sla er maar de krant op na: elke leider gebruikt ze. Neem George W. Bush. Hij bedacht een eng verhaal (Irak vormt een bedreiging want het heeft nucleaire, biologische en chemische wapens) om de oorlog tegen Saddam te rechtvaardigen. De kracht van verhalen is zo sterk dat ze niet eens waar hoeven te zijn. De Irakese bedreiging bestond enkel op papier maar het Amerikaanse volk slikte ze.
Ondertussen is storytelling een hype in de managementwereld. Er verschijnen talloze boeken, websites en workshops over. Bob de Groof, senior trainer van Kluwer en oprichter van Copla: "Ik train opleiders, coaches en managers om verteltechnieken te gebruiken bij het overbrengen van een boodschap. Wat ik hen ook leer is: hoe vind je in je organisatie goede verhalen? Je moet daar een luisterend oor voor ontwikkelen. Soms voer ik voor bedrijven een soort 'story-audit' uit. Ik probeer dan zoals een journalist via interviews verhalen op te diepen die vaak al jarenlang de ronde doen, maar waarvan de motiverende kracht niet werd ingezien.
In Nederland gaan ze een stapje verder. Daar heb je ondernemingen die verhalen schrijven voor andere bedrijven. Astrid Schutte van StoryVentures, legt uit: "Wij schreven bijvoorbeeld op vraag van het hightech bedrijf Nedap een verhaal over hun activiteiten. Bedoeling ervan was de aandeelhouders te doen inzien waarom er zoveel geïnvesteerd wordt in de toekomst. Natuurlijk moet je je een goed beeld vormen, voor je begint te schrijven. Daarom praten we eerst uitvoerig met medewerkers en klanten en proeven we de bedrijfssfeer."
Barbara Peirs
E-mail
Bob de Groof: copla@pandora.be
