Emoticons jarig
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
Je post een suggestie in de ideeënbus, en je krijgt prompt een mail van je collega met de boodschap: 'wat een geweldig idee'. Op zoveel onverdeeld enthousiasme had je niet gerekend. Tenzij het natuurlijk ironisch bedoeld was. Wie zal het zeggen? Om zulke misverstanden te vermijden, werden de emoticons uitgevonden. Nu 25 jaar geleden.
We schrijven 1982. Op een discussieforum maakt een informaticus een grapje over een fysica-experiment. Een paar collega's nemen dit serieus op. De grap gaat de mist in en een zwaarwichtige discussie ontspringt over hoe je humor in een tekst kan aanduiden.
Eén iemand stelt voor om een * te tikken na grapjes, een ander heeft de voorkeur voor #, en een derde kiest voor & omdat dit eruitziet als 'een jolige dikke man die buldert van het lachen'. Scott Fahlmann ten slotte komt op het idee om met enkele leestekens een gezicht na te bootsen. :-) dient om een grap te duiden. :-( om aan te geven wanneer iets serieus bedoeld is. Fahlmanns suggestie slaat aan en binnen de kortste keren worden zijn emoticons (samentrekking van emotie en icoon) ook op andere discussiefora gebruikt.
Hoe het verder evolueerde is bekend: emoticons zijn niet meer weg te denken uit e-mail en sms. Een internetgebruiker op zijn blog: "Ik herinner me enkele jaren geleden dat ik de uitdaging aanging om in smsjes en op MSN geen emoticons te gebruiken. Ik heb het hoogstens enkele uren uitgehouden. Emoticons maken deel uit van het leven."
Vergezocht
Tegenwoordig kan je het zo gek niet bedenken of er bestaat een emoticon voor. Een greep uit het aanbod:
| +-(:-) | paus |
| :8) | varken |
| 3:-o | koe |
| :x | Nijntje |
| ~:-) | baby'tje |
| 5:-) | Elvis |
| :-Q | roker |
| :%)% | iemand met acne |
| (-) | iemand die dringend naar de kapper moet |
| C=>:*')) | dronken demonische kok met een verkoudheid en een dubbele kin |
Misnoegd
Toch is niet iedereen onverdeeld enthousiast. Internetpuristen zijn misnoegd over het feit dat tekstverwerkers en chatfora bepaalde leestekencombinaties automatisch omzetten in al dan niet bewegende gele gezichtjes. En taalpuristen beschouwen emoticons als een verarming, in plaats van verrijking van de taal.
Zelfs Fahlmann is het daar gedeeltelijk mee eens. "Men zegt wel eens dat een goed schrijver niet hoeft duidelijk te maken welke passages grappig bedoeld zijn. Meer zelfs, door het er expliciet bij te zetten, verpest je de grap. Ik ben het daarmee eens. Langs de andere kant is niet elke mail- of sms-gebruiker een begenadigd schrijver, en hangt het ook grotendeels af van het medium dat je gebruikt. Een tekst op het internet is van een andere orde dan een groot roman."
In Japan gebruiken ze hun eigen set van emoticons. Er zijn twee grote verschillen met de onze:
- hun emoticons lees je horizontaal, niet verticaal
- de emoties worden voornamelijk uitgedrukt door variatie rond de ogen, niet de mond
Een voorbeeld: een lachend emoticon in Japan is (^_^), terwijl een verdrietig gezicht er afgebeeld wordt als (;_;), met huilende ogen dus, in plaats van met een neerhangende lip.
De redenen hiervoor?
- Japanners hebben een andere leesrichting dan wij.
- Uit experimenten bij studenten met gemanipuleerde foto’s en emoticons bleek dat Japanners veel meer op de ogen letten om te achterhalen hoe iemand zich voelt. Ogen zijn minder stuurbaar en kunnen daardoor moeilijker een emotie verbergen. De mond is makkelijker te manipuleren: ook als iemand verdrietig is, kan hij glimlachen.
Fahlmann: www.cs.cmu.edu
