Lief zijn voor jezelf
De informatie in dit artikel is mogelijk verouderd.
Je moet naar een feestje en weet niet wat aan te trekken. Je twijfelt tussen een feestelijke jurk en casual jeans. Uiteindelijk trek je de jurk aan. Eens op het feest, merk je meteen dat je de foute keuze hebt gemaakt. Je loopt erbij als een wanhopige overjaarse single, terwijl de rest fris en hip oogt. Je vervloekt jezelf intens. Herkenbaar?
Dat zou best kunnen, want heel wat mensen zijn streng voor zichzelf. Zo ook Anke: "Het gebeurt wel eens dat ik zo'n dag heb waarop ik niks gedaan krijg. Meestal begint het al 's morgens wanneer ik opsta: ik voel dat ik suf ben en dat gevoel blijft de hele dag. Ik heb geen energie om aan nieuwe taken te beginnen en zit maar wat te klungelen. Wel, dat vind ik onvergeeflijk van mezelf! Het is zo'n zonde: de dag gaat voorbij zonder dat ik eraan deelneem. Dan ben ik echt boos op mezelf. Zo'n tijdsverkwisting en dat terwijl het leven al zo kort is!"
Zelfcompassie
"De meeste mensen zijn strenger voor zichzelf dan voor anderen," zegt de Amerikaanse onderzoekster Kristin Neff van Texas University. "Maar waarom zou je wel mededogen hebben met anderen en niet met jezelf?"
Neff pleit ervoor jezelf te behandelen zoals je dat met een goede vriend zou doen als de dingen misgaan. Ze noemt dit zelfcompassie, en onderscheidt drie componenten:
- Wees mild voor jezelf op het moment dat je faalt of tekortschiet.
Niet alles kan perfect gaan. Je zal in je leven hoe dan ook fouten maken. Dat is onvermijdelijk. - Besef dat je niet alleen staat.
Je bent heus niet de enige die wel eens een deadline mist of die fout gekleed op een feestje verschijnt. - Neem je gevoelens zoals ze zijn.
Laat je niet opslokken door je gevoelens. Wentel niet in zelfmedelijden, maar negeer je pijn ook niet.
Leidt zelfcompassie er uiteindelijk niet toe dat je alles van jezelf accepteert en geen grenzen meer stelt? "Nee," zeg Neff stellig. "Zelfcompassie betekent: goed zijn voor jezelf op langere termijn. Het heeft absoluut geen zin om jezelf verwijten naar het hoofd te slingeren omdat je bijvoorbeeld eens een keer niet kan gaan sporten. Dit betekent niet dat je nooit meer moet gaan sporten, maar wel dat het wel eens kan gebeuren dat je een beurt overslaat."
Nuancering
Toch is zelfkritiek niet helemaal slecht. Anke: "Als ik mezelf dingen verwijt, is dat vaak terecht. Ik weet dat ik erg veeleisend ben voor mezelf, maar daardoor bereik ik ook meer. 'k Probeer dus doorgaans van m'n zelfkritiek te leren en te zorgen dat ik de volgende keer niet opnieuw dezelfde fout maak. Misschien is dat wel typisch vrouwelijk. Wij hebben nu eenmaal een sterk ontwikkeld schuldgevoel. Als er iets fout gaat, dan zoeken we de schuld bij onszelf. Of dat nu terecht is of niet. Mannen hebben dat volgens mij veel minder: zij zoeken vooral de schuld bij anderen. Bij hun vrouw bijvoorbeeld." <lacht>
